Plan na 5 km w 20 minut: tempo 4:00/km | IMI
Szczupły biegacz w czarnym stroju pędzi wiejską drogą wśród zielonych pól o letnim wschodzie słońca

Plan treningowy · Bieganie

Plan treningowy na 5 km w 20 minut

20 minut na 5 km to najsłynniejsza granica amatorów i potrafi zniknąć przez 50 metrów dodatkowej drogi. Plan na ten cel opiera się na tempie 4:00/km, a liczą się tu próg, równe tempo i sekundy gubione na zakrętach. Punkt odniesienia to 4–5 biegów i 45–55 km tygodniowo, zwykle po co najmniej roku regularnego treningu.

Pobierz IM Inspiration
  • Tempo4:00/km
  • Czas20:00
  • Cooper~3090 m
Spis treści
  1. Zegarek pokaże 20:00, tablica 20:12
  2. Trzy hamulce przy 4:00/km
  3. Najpierw próg, potem tempo startowe
  4. Co zmienić, gdy stoisz na 20:30
  5. Jak rzadki jest wynik poniżej 20 minut
  6. Wybierz start, który nie zabierze Ci wyniku
  7. Czego potrzebujesz przed próbą
  8. Ten sam czas, inny poziom w każdej dekadzie
  9. Najczęstsze pytania

Tempo i międzyczasy

Tempo4:00/km
Meta20:00

Twoje zakresy z testu Coopera

Ten cel odpowiada szacunkowo wynikowi ok. 3090 m w teście Coopera, czyli w 12 minutach biegu na maksymalny dystans. Jeśli dziś biegasz wolniej, ustaw swój wynik, a zakresy dopasują się do obecnej formy.

m

Spokojny5:24–6:16/km
Tlenowy4:51–5:24/km
Tempowy4:25–4:51/km
Progowy4:08–4:25/km
VO2max3:48–4:03/km

Wynik to szacunek, a nie obietnica czasu. Dokładne zakresy ustala trener po teście w aplikacji.

Czasy odcinków w każdym zakresie

Środek zakresu przy szacowanym wyniku Coopera. Pomaga sprawdzić tempo na zegarku albo bieżni.

Zakres400 m1 km
Spokojny2:195:48
Tlenowy2:035:07
Tempowy1:514:37
Progowy1:424:16
VO2max1:343:55

Zegarek pokaże 20:00, tablica 20:12

Atestowaną trasę mierzy się po najkrótszej możliwej linii, a realna droga biegacza jest dłuższa. Na bieżni 4:00/km to 1:36 na okrążenie, a na ulicy trzeba doliczyć zakręty i mijanie innych. Jeśli pobiegniesz 1% dalej, czyli 5,05 km, a zegarek pokaże równe 4:00/km, na mecie zobaczysz 20:12. Dlatego na zegarku celuj w ok. 3:57–3:58/km.

KilometrCelNa co uważać
13:55–4:00Przy 3:50 wchodzisz w dług, którego zwykle nie spłacisz.
23:58Ustal oddech i znajdź osobę w podobnym tempie.
34:00Najwięcej traci się tu przez chwilową utratę uwagi.
44:00Najtrudniejszy odcinek. 4:05 oznacza już walkę na finiszu.
53:55 lub szybciejOstatni kilometr pokazuje, ile zostało.

Po 3 km zegar mówi wszystko. Przy 11:55–12:00 cel jest w grze. Przy 12:10 do 20:00 potrzeba dwóch kilometrów po 3:55, co czasem się udaje. Przy 12:20 trzeba już 3:50, a to rzadkość po takim początku. Wtedy biegnij równo do mety. Wynik ok. 20:30 daje uczciwą informację o formie, a rozpad na 4. kilometrze nie daje żadnej.

Trzy hamulce przy 4:00/km

Nogi biegacza w szybkim kroku na suchej parkowej alei w letnim porannym słońcu

Osoba z czasem 21:00–22:00 ma już zwykle sporą wydolność. Zejście do 4:00/km to jednak 12–24 s szybciej na każdym kilometrze. O wyniku decydują trzy rzeczy.

  • Próg mleczanowy. To granica, powyżej której zmęczenie szybko narasta. Im wyżej leży, tym dłużej utrzymasz 4:00/km, zanim tempo się rozsypie. To najczęściej największa rezerwa.
  • Ekonomia biegu. W teście Coopera ten cel odpowiada ok. 3090 m, ale przy podobnym pułapie tlenowym jedna osoba łamie 20 minut, a inna nie, bo zużywa więcej energii na każdym kroku.
  • Tolerancja niewygody. Trzeci i czwarty kilometr to wyraźny dyskomfort, który trzeba przećwiczyć wcześniej.

Najpierw próg, potem tempo startowe

Przy celu 22 minut priorytetem były odcinki blisko VO2max, czyli pułapu tlenowego. Przy 20 minutach osią tygodnia staje się praca progowa: odcinki w tempie, które można by utrzymać przez około godzinę. Taka praca podnosi prędkość, przy której zmęczenie nie narasta lawinowo. Dla tego celu zakres progowy z tabeli zakresów nad tekstem to ok. 4:08–4:25/km, wyraźnie wolniej niż tempo startowe. Jeśli dziś biegasz wolniej, ustaw w niej swój wynik testu Coopera i zacznij od zakresu dla obecnej formy.

Akcent zmienia się w trakcie bloku. Na początku jest baza z krótkimi przyspieszeniami i podbiegami, które budują siłę biegową, potem wiele tygodni pracy progowej. W ostatniej części dochodzą odcinki w tempie 4:00/km i szybciej, coraz bliższe startowi, ale krótsze niż pełne 5 km. Trening stale na granicy kończy się zwykle przeciążeniem, więc dwie mocne jednostki w tygodniu to rozsądny sufit.

Rośnie też znaczenie siły. Krótka praca nad stabilnością bioder i łydkami chroni tkanki przy większej dawce szybkiego biegania.

Co zmienić, gdy stoisz na 20:30

Brakuje 6 s na kilometrze, czyli ok. 2,5% prędkości. Punkt odniesienia to 4–5 biegów i 45–55 km tygodniowo, o ok. 10 km więcej niż przy celu 22 minut. Mocna praca to dwie jednostki: łącznie ok. 20–30 minut progu i 15–20 minut w tempie 4:00/km lub szybciej. Jeśli masz już taki tydzień, sama objętość nie da tych 30 s.

Najczęściej sekundy uciekają na 4. kilometrze. Sprawdzisz to na treningu: ostatni odcinek w tempie startowym ma wyjść tak samo szybko jak pierwszy, przy tej samej technice. Jeśli jest wolniejszy o 5 s/km lub więcej, próg zwykle leży za nisko. Przez 3–4 tygodnie dołóż wtedy pracy progowej, zanim wrócisz do tempa 4:00/km. W IMI o takiej zmianie akcentu decyduje żywy trener: co tydzień aktualizuje plan w aplikacji i bierze pod uwagę Twoją ocenę wysiłku.

Jak rzadki jest wynik poniżej 20 minut

Nikt nie prowadzi światowego rejestru, a udziały z jednego biegu opisują głównie jego stawkę. Na dużym biegu masowym 20:00 to czoło stawki. Na klubowym biegu na bieżni może to być jej koniec. Stabilniejszą miarą jest porównanie z rekordami świata na 5 km na ulicy, 12:49 i 13:54, które dotyczą zawodników w najlepszym wieku.

MężczyźniKobiety
20:00 wobec rekordu świataok. 64%ok. 70%
60% rekordu świata, poziom lokalny21:2223:10
70% rekordu świata, poziom regionalny18:1919:51

Kobiet z takim czasem jest wyraźnie mniej niż mężczyzn. Kobieta z wynikiem 20:00 osiąga ok. 70% rekordu świata, a jej wynik jest wart tyle, co ok. 18:26 u mężczyzny. W tabelach age grading WMA, używanych przez federacje masters (np. USATF Masters), od 60% zaczyna się poziom lokalny, od 70% regionalny, od 80% krajowy, a od 90% światowy, więc 20:00 to dla obu płci poziom lokalny, a u kobiety tuż pod progiem regionalnego (19:51).

Wybierz start, który nie zabierze Ci wyniku

Grupa biegaczy rusza od białej linii startu na mokrej ulicy z bezlistnymi drzewami w pochmurny poranek

Płaska trasa, chłodny dzień i brak tłoku są warte kilkadziesiąt sekund, więc wybór startu to część planu. Szukaj trasy z atestem. Biegi przełajowe i leśne, np. zimowy cykl City Trail, świetnie nadają się do porównywania własnych wyników na stałej trasie, ale rekord zwykle pada na asfalcie.

Polskim punktem odniesienia są normy klas sportowych PZLA. Klasa III dla kobiet to 19:30, więc przy 20:00 brakuje do niej 30 s. Klasa IV dla mężczyzn to 17:30 i przysługuje tylko do kategorii U20. W biegu ulicznym do normy liczy się czas brutto, co ma znaczenie przy starcie z dalszej strefy.

Zaplanuj drugą datę. Przy wyniku na styku jeden wietrzny lub ciepły dzień może zabrać całą różnicę, a forma trzyma się kilka tygodni. W Warszawie Bieg na Piątkę w marcu i Bieg Konstytucji 3 Maja dają dwie takie okazje w jednym sezonie.

Czego potrzebujesz przed próbą

Sprawdź dwa ekwiwalenty: ok. 41:42 na 10 km i ok. 11:38 na 3 km. Jeśli te wyniki już masz, forma na 20:00 jest blisko. Przy okazji: 20:00 na 5 km nie wystarcza na 40 minut na 10 km. Do tego potrzeba ok. 19:11.

Rozsądny punkt wyjścia to 21:00–21:30 na świeżych nogach i co najmniej rok regularnego treningu. Przy bólu ścięgna Achillesa lub stopy odpuść szybkie odcinki i skonsultuj się ze specjalistą.

Ten sam czas, inny poziom w każdej dekadzie

Tabele age grading porównują wynik ze wzorcem, który z każdym rokiem staje się wolniejszy, więc te same 20:00 są warte tym więcej, im jesteś starszy. Procenty z tabeli wyżej nie mają korekty wieku, więc dotyczą osób w najlepszym wieku (ok. 20–35 lat), a od wieku weterana ten sam czas daje wyższy wynik. Dokładną wartość dla swojego wieku znajdziesz w aktualnych tabelach age grading.

Fizjologia mówi to samo. Według przeglądu Tanaki i Sealsa, opublikowanego w 2008 r. w Journal of Physiology, wydolność wytrzymałościowa utrzymuje się do ok. 35. roku życia, a potem do 50–60 lat spada tylko umiarkowanie. 20:00 po pięćdziesiątce jest więc możliwe, ale to wynik znacznie mocniejszy niż w wieku 30 lat.

Najczęstsze pytania

Czy 5 km poniżej 20 minut to rzadki wynik?

Tak. Wiarygodnej światowej liczby nie ma, ale na biegach masowych to niewielka grupa z czoła stawki, a wśród kobiet jeszcze mniejsza. W porównaniu z rekordami świata to ok. 64% u mężczyzn i ok. 70% u kobiet, czyli dla obu płci poziom lokalny.

Ile kilometrów tygodniowo trzeba biegać na 20 minut na 5 km?

Punkt odniesienia to 45–55 km, choć nie ma jednej liczby dla wszystkich. Trudno o ten cel bez czterech biegów w tygodniu i dwóch mocnych jednostek opartych na spokojnej bazie.

Ile trwa zejście z 22 do 20 minut na 5 km?

Często ponad rok, zależnie od wieku, stażu i regularności. To wzrost prędkości o ok. 10%.

Jakie tempo na okrążenie bieżni daje 5 km w 20 minut?

1:36 na 400 m, czyli 12 i pół okrążenia po 1:36. Kontroluj czas okrążeń, a nie odczyt GPS, i biegnij przy krawężniku pierwszego toru: każdy krok w drugim torze to dłuższa droga.

Czy buty startowe pomogą złamać 20 minut?

Mogą pomóc w dniu startu, ale nie zastąpią pracy progowej. Przetestuj je na treningu przed zawodami.

Co dzieli 20 minut od 18 minut na 5 km?

24 s na kilometrze, ok. 11% prędkości, i zwykle kilka kolejnych lat treningu. Przy 18 minutach obok progu i pracy blisko pułapu dochodzą odcinki od 400 m do 1 km w tempie startowym.

Trener IMI · 5 km w 20:00

Granica 20 minut lubi cierpliwych

Przy 4:00/km liczy się praca na progu i równy start. Trener IMI ustawi ją pod Twój test i wybierze moment na próbę.

  1. Pobierz IM Inspiration
  2. W ankiecie podaj życiówkę i bieg, na którym chcesz złamać 20:00
  3. Wybierz pakiet i dostań pierwsze wskazówki od trenera
Pobierz w App StorePobierz w Google Play
  • Garmin i Apple Watch
  • Sportowcy z ponad 30 krajów
Podsumowanie biegu w aplikacji IMI z tempem, tętnem i kadencją

Podsumowanie biegu z zegarka

Pobierz IM Inspiration