Spis treści
Tempo i międzyczasy
| Tempo | 4:44/km |
|---|---|
| 5 km | 23:42 |
| 10 km | 47:24 |
| 15 km | 1:11:06 |
| Meta | 1:40:00 |
Twoje zakresy z testu Coopera
Ten cel odpowiada szacunkowo wynikowi ok. 2850 m w teście Coopera, czyli w 12 minutach biegu na maksymalny dystans. Jeśli dziś biegasz wolniej, ustaw swój wynik, a zakresy dopasują się do obecnej formy.
Wynik to szacunek, a nie obietnica czasu. Dokładne zakresy ustala trener po teście w aplikacji.
Czasy odcinków w każdym zakresie
Środek zakresu przy szacowanym wyniku Coopera. Pomaga sprawdzić tempo na zegarku albo bieżni.
| Zakres | 400 m | 1 km |
|---|---|---|
| Spokojny | 2:31 | 6:17 |
| Tlenowy | 2:13 | 5:32 |
| Tempowy | 2:00 | 5:01 |
| Progowy | 1:51 | 4:38 |
| VO2max | 1:42 | 4:15 |
Kilometry przestają tłumaczyć wynik
Spójrz na środkowe wiersze tej tabeli z badania 134 mężczyzn z 2023 roku, którzy amatorsko biegali półmaratony.
| Grupa (minuty) | Średni czas | Dni w tygodniu | km tygodniowo | VO2max |
|---|---|---|---|---|
| 108–117 | 1:50:48 | 4,1 | 45,9 | 45,7 |
| 100–107 | 1:42:54 | 4,4 | 54,9 | 48,1 |
| 93–99 | 1:36:00 | 4,4 | 56,6 | 51,9 |
| 73–92 | 1:24:30 | 5,4 | 67,9 | 54,5 |
Między 1:43 a 1:36 liczba dni jest taka sama, a objętość różni się o 1,7 km tygodniowo. VO2max, czyli maksymalny pobór tlenu, różni się za to o 3,8 punktu. Przeskok z 1:50 na 1:43 to ok. 9 km tygodniowo więcej, a z 1:36 na 1:24 ok. 11 km i jeden dzień biegania więcej. Dokładnie tam, gdzie leży Twoje 1:40, objętość stoi, a wynik i tak się poprawia.
To badanie przekrojowe, więc nie dowodzi przyczyny. Sugeruje jednak kierunek. Przy ok. 55 km tygodniowo kolejne 10 km da Ci prawdopodobnie mniej niż lepsze wykorzystanie tych, które masz. Test Coopera dla 1:40 to szacunkowo ok. 2850 m.
Co trenować, gdy objętość już jest

W badaniu maratończyków amatorów z 2017 roku prędkość na pierwszym i drugim progu mleczanowym, czyli przy intensywnościach, od których mleczan we krwi zaczyna narastać, wiązała się z wynikiem silniej niż VO2max (korelacja 0,79 i 0,72 wobec 0,54). To inny dystans i niewielka grupa, ale półmaraton biegasz jeszcze bliżej progu, więc kierunek pasuje tu nawet lepiej.
Na 1:40 składają się więc dwie rzeczy. Pierwsza to praca progowa w dłuższych odcinkach. Druga to trochę szybszych fragmentów w okolicach tempa na 5 km, które podnoszą sufit, czyli pracują nad różnicą VO2max z tabeli. Przy 2:00 są opcją, tutaj już koniecznością. Samo tempo 4:44/km leży przy wolniejszym końcu zakresu progowego i musisz je znieść przez 100 minut. Powtórzenia w tempie startowym mają sens pod koniec przygotowań, o ile nie dokładasz ich do i tak mocnego tygodnia.
Za punkt odniesienia weź szczyt 55–75 km tygodniowo, ten sam, który podajemy na głównej stronie o półmaratonie. Dolna granica robi się przy 1:40 mało bezpieczna, a górna ma sens tylko wtedy, gdy znosisz ją bez przerw. Oceniaj to po jakości jednostek progowych, bo suma w zegarku tego nie pokaże. Różnica kilku sekund na kilometr decyduje tu, czy jednostka buduje formę, czy tylko męczy. Dlatego trener IMI ustawia zakresy tempa po teście Coopera lub 5 km.
W liczbach: przy ok. 55 km praca progowa to łącznie ok. 30–40 minut tygodniowo, a szybsze fragmenty 10–15 minut. Jeśli dziś wszystko biegasz w okolicach 5:30/km, pierwsza zmiana to zwolnienie spokojnych biegów do ok. 5:55–6:15/km. Bez tego jednostki progowe nie wyjdą.
Jak rzadki to wynik
Oficjalnej statystyki obejmującej wszystkie półmaratony nie ma, więc najbliższym punktem odniesienia jest duży bieg miejski. Recenzowane badanie podzieliło 133 268 osób, które w latach 2006–2018 ukończyły półmaraton w Wiedniu, na ćwiartki według miejsca. Tak wyglądają przybliżone średnie czasy, przeliczone przez nas z podanych prędkości.
| Ćwiartka klasyfikacji | Mężczyźni, średni czas | Kobiety, średni czas |
|---|---|---|
| Najszybsza | ok. 1:37 | ok. 1:51 |
| Druga | ok. 1:52 | ok. 2:06 |
| Trzecia | ok. 2:03 | ok. 2:17 |
| Najwolniejsza | ok. 2:23 | ok. 2:36 |
Dla mężczyzny 1:40 leży między średnią najszybszej i drugiej ćwiartki, dużo bliżej najszybszej. Dla kobiety to ok. 11 minut lepiej niż średnia najszybszej ćwiartki, czyli wynik z samego przodu stawki. To średnie z jednego biegu, a inna stawka może być szybsza lub wolniejsza.
Wiek zmienia ten obraz wolniej, niż się wydaje. W badaniu ponad 300 000 biegaczy maratonu i półmaratonu średnie czasy były prawie takie same od 20. do 49. roku życia, a między 50. a 69. rokiem wydłużały się o 2,6–4,4% na dekadę.
1:40 nie działa jak magnes
Przy 2:00 okrągła granica działa jak magnes i stawka zagęszcza się tuż przed nią. Tu na to nie licz. W danych z Wiednia najszybsza ćwiartka mężczyzn była jedyną grupą bez przyspieszenia na finiszu: 4:28/km na pierwszych 5 km, 4:41/km na odcinku 15.–20. km i jeszcze wolniej na ostatnich 1,1 km. Na tym poziomie na końcu niewiele zostaje do wydania, więc emocje mety nie dołożą Ci paru sekund. Tempo trzeba mieć w nogach wcześniej.
Dobra wiadomość: ta grupa biegnie równo. Jej prędkość spadła między pierwszymi 5 km a odcinkiem 15.–20. km o mniej niż 5%, wobec 13% w najwolniejszej ćwiartce. Na 10. km zegarek powinien pokazać mniej niż 47:24, a na 15. km mniej niż 1:11:06. Zapas 30–60 sekund na 10. km jest wart tyle, ile forma, z której wynika. Jeśli mijasz ten punkt w 47:40 i już ciężko pracujesz, 1:40 jest mało prawdopodobne: w tym badaniu żadna grupa, na żadnym poziomie, nie przebiegła średnio drugiej połowy szybciej.
Na tłum też nie licz. W tym tempie stawka jest rozciągnięta i nie zawsze masz kogoś obok. W Półmaratonie Warszawskim strefę startową przydziela czas zadeklarowany przy zapisie, a czasy pacemakerów na 2027 rok nie były jeszcze ogłoszone (stan na listopad 2026). Przemyśl więc, jaki czas deklarujesz, i przećwicz samotne trzymanie 4:44/km.
Paliwa Ci nie zabraknie, ale żel może pomóc
Model z 2010 roku szacuje, że osoba o masie 70 kg ma ok. 88 g węglowodanów w wątrobie i ok. 310 g w mięśniach nóg, razem ok. 1600 kcal. Półmaraton w takim tempie zużywa ich wyraźnie mniej, więc nie biegniesz na oparach. Zalecenie ACSM, 30–60 g na godzinę, oznacza 50–100 g przez 1:40. Górną część tego zakresu trudno przyjąć przy takim wysiłku. Jeden lub dwa żele, pierwszy w okolicy 45. minuty, mają pomóc utrzymać tempo na 17.–20. km.
Wypróbuj żel na treningu z odcinkami w tempie startowym. Jeśli po nim żołądek odmawia współpracy, lepiej go nie brać niż testować na starcie. Przy wieczornym biegu inaczej zaplanuj też cały dzień. Gdynia Półmaraton 2027 startuje 24 kwietnia wieczorem (stan na listopad 2026), więc przed takim startem sprawdź jedzenie na późnym treningu.
Wieczorny start i krótka noc

Przy wieczornym starcie nie działa nawyk porannego biegu. Przegląd 69 publikacji z 2022 roku objął osoby śpiące 6 godzin lub mniej. Ogólnie wyniki spadały średnio o ok. 7,5%, przy bardzo dużym rozrzucie między badaniami. Rano w większości się trzymały, a po południu i wieczorem spadały regularnie. Nie przeliczaj tego na minuty. Wniosek jest prostszy: wieczorny start gorzej znosi złą noc.
Po nieudanej nocy przesuń cel z 4:44 na 4:48/km, czyli ok. 1:41:15. Do biegu zostaje cały dzień, więc odpoczynek i posiłki masz w swoich rękach. Ostatni większy posiłek zaplanuj tak samo jak przed wieczornym treningiem, bo tylko tam da się to sprawdzić. Przy silnym wietrze i bez grupy tempo 4:46–4:48/km też jest rozsądniejsze niż samotna walka o 4:44.
Kiedy 1:40 jest realne: 10 km w ok. 45:20
Wzór Riegela, który znajdziesz w kalkulatorze tempa, podaje dla 1:40 wynik ok. 45:20 na 10 km i ok. 21:45 na 5 km. Bez wyniku w tych okolicach celuj najpierw w 10 km w 45 minut. Krótszy dystans szybciej oswoi to tempo. Na treningu sprawdzisz to inaczej: 10–12 km pracy po 4:44/km w jednej jednostce, z krótkimi przerwami, ma kończyć się zapasem.
Przy 1:45 tempo to 4:59/km, więc do 1:40 brakuje 15 s na kilometrze. Przy 1:30 dochodzi już piąty dzień biegania, a próg musi leżeć przy 4:16/km.
Najczęstsze pytania
Czy 1:40 w półmaratonie to już poziom zaawansowany?
Tak. W półmaratonie w Wiedniu w latach 2006–2018 najszybsza ćwiartka mężczyzn miała średnio ok. 1:37, a najszybsza ćwiartka kobiet ok. 1:51. Z wynikiem 1:40 mężczyzna jest blisko najszybszej ćwiartki, a kobieta wyraźnie w niej. Buduje się go zwykle dłużej niż przez jeden blok przygotowań.
Czy zejście z 1:50 do 1:40 da się zrobić w jednym bloku?
Rzadko. To 10 minut, czyli 28 sekund na kilometr, a w jednym bloku 12–16 tygodni taki skok udaje się głównie osobom, które dopiero zaczynają pracować nad progiem. Częściej to dwa lub trzy sezony mniejszych kroków.
Czy 10 km w 45 minut wystarczy na 1:40?
Na styku. Wzór Riegela z 45:00 daje półmaraton ok. 1:39:17, ale zakłada przygotowanie do dłuższego dystansu. Przy ok. 30 km tygodniowo realny wynik będzie gorszy.
Jak długi powinien być najdłuższy bieg przed półmaratonem w 1:40?
Punkt odniesienia to 20–23 km ok. 2–3 tygodnie przed startem. Przy spokojnych 5:55–6:15/km to ok. 2:00–2:25, czyli dłużej niż sam start. Pod koniec bloku końcówka długiego biegu blisko 4:44/km da więcej niż kolejne spokojne kilometry.
Czy półmaraton w 1:40 wystarczy na maraton w 3:30?
Na papierze tak: wzór Riegela daje ok. 3:28:30. Większość amatorów zwalnia jednak w maratonie bardziej, niż zakłada wzór, a maraton wymaga znacznie większej objętości. Traktuj to jako górną granicę. Więcej na stronie maraton w 3:30.


