Spis treści
- Największa różnica między planem a wykonaniem
- Tlenu masz dość, brakuje czasu na nogach
- Licz minuty, nie kilometry
- Marsz od początku zamiast od 30. km
- Pięć godzin od środka
- Jedzenie na trasie: nie kopiuj 90 g na godzinę
- Picie: groźniejszy jest nadmiar niż niedobór
- Piąta godzina jest najcieplejsza
- Próba generalna: 3 godziny i jeden dzień później
- Gdzie w stawce jest 5 godzin
- Najczęstsze pytania
Tempo i międzyczasy
| Tempo | 7:07/km |
|---|---|
| 5 km | 35:33 |
| 10 km | 1:11:06 |
| 15 km | 1:46:39 |
| 21,1 km | 2:30:00 |
| 30 km | 3:33:18 |
| 40 km | 4:44:24 |
| Meta | 5:00:00 |
Twoje zakresy z testu Coopera
Ten cel odpowiada szacunkowo wynikowi ok. 2030 m w teście Coopera, czyli w 12 minutach biegu na maksymalny dystans. Jeśli dziś biegasz wolniej, ustaw swój wynik, a zakresy dopasują się do obecnej formy.
Wynik to szacunek, a nie obietnica czasu. Dokładne zakresy ustala trener po teście w aplikacji.
Czasy odcinków w każdym zakresie
Środek zakresu przy szacowanym wyniku Coopera. Pomaga sprawdzić tempo na zegarku albo bieżni.
| Zakres | 400 m | 1 km |
|---|---|---|
| Spokojny | 3:32 | 8:49 |
| Tlenowy | 3:07 | 7:47 |
| Tempowy | 2:49 | 7:02 |
| Progowy | 2:36 | 6:30 |
| VO2max | 2:23 | 5:58 |
Największa różnica między planem a wykonaniem
Przy celu 5:00 łatwo zbudować zapas na półmetku i równie łatwo go stracić. Badanie 873 334 osób, które ukończyły Maraton Berliński w latach 1999–2025, uznawało za ścianę drugą połowę wolniejszą od pierwszej o co najmniej 20%. W grupie z czasem powyżej 4:30 warunek ten spełniło 41,6% mężczyzn i 17,7% kobiet, a wśród osób poniżej 3:00 tylko 1,4% mężczyzn i 0,2% kobiet. W Bostonie w latach 2015–2017, w badaniu 78 912 wyników, równe tempo utrzymało 82% osób kończących poniżej 3:00 i tylko 19,6% osób z czasem powyżej 4:30.
To nie znaczy, że brakuje Ci szybkości na początku. Typowa osoba na tym poziomie nie jest gotowa na ostatnie 12 km. Analiza ponad 4 mln wyników z 2021 roku, którą omawiamy na głównej stronie o maratonie, pokazuje to samo: ściana, czyli nagłe załamanie tempa, zaczyna się średnio ok. 29,5 km, trwa ok. 10 km, jest tym częstsza, im słabszy rekord życiowy, i kosztuje średnio 31–33 minuty.
Tlenu masz dość, brakuje czasu na nogach
Ten cel to szacunkowo ok. 2030 m w teście Coopera, a sama wydolność rzadko tu ogranicza. W badaniu 130 mężczyzn z Maratonu Ateńskiego grupa ze średnim czasem 5:32 miała VO2max (maksymalny pobór tlenu) 41,1, niewiele mniej niż grupa 4:32 z wynikiem 44,4, a skończyła godzinę później. Biegała tylko 36,5 km tygodniowo, przy BMI 26,7. Podobny obraz daje brytyjskie badanie amatorów z 2017 roku: w grupie powyżej 4:30 prędkości 10–13 km/h kosztowały 86% VO2max, a w grupie 2:30–3:00 tylko 64%. Osoby z tej pierwszej grupy biegały średnio 10,3 km na trening.
Tempo 7:07/km wykorzystuje więc tylko część Twoich możliwości tlenowych. Mięśnie i ścięgna muszą natomiast znieść pięć godzin obciążenia. Sam lepszy wynik testu tego nie załatwi. Zmieni to czas spędzony w ruchu.
Licz minuty, nie kilometry
Jako punkt odniesienia przyjmij szczyt 50–65 km tygodniowo, minimum 4 biegi i 16–20 tygodni przygotowań przy pierwszym maratonie. Średnie z badania ateńskiego są niższe: 36,5 km przy 5:32 i 48,7 km przy 4:32.
Typowa rada mówi o najdłuższym biegu 32–35 km. Przy spokojnym 8:00/km to ok. 4:16–4:40, prawie tyle co start, a regeneracja po takim biegu trwa długo. Lepiej ogranicz długi bieg czasem, np. do ok. 3–3,5 godziny, czyli ok. 22–26 km. Dokładne obciążenia zależą od tego, jak znosisz kolejne tygodnie, i właśnie to ocenia trener IMI, gdy co tydzień aktualizuje plan. Dopiero zaczynasz? Zobacz maraton od zera. Masz trzy dni na bieganie? Zobacz maraton przy 3 treningach.
Przelicz też tydzień na czas. Szczyt 50–65 km przy spokojnych 8:00/km to 6:40–8:40 ruchu tygodniowo. Gdy brakuje godzin, skracaj krótsze wyjścia, a długi bieg zostaw.
Marsz od początku zamiast od 30. km

Przy tym celu marsz jest narzędziem. Jeśli na każdym kilometrze biegniesz 900 m w tempie 6:45/km i minutę maszerujesz, wychodzi średnio ok. 7:05/km. To prawie dokładnie Twoje tempo docelowe, a nogi dostają regularną przerwę. Zaplanowany marsz od pierwszego punktu odżywczego to coś zupełnie innego niż marsz z konieczności po 30. km. Rytm też trzeba przećwiczyć, więc sprawdź go na długich biegach.
Przy 4:30 ten sam układ wymagałby 900 m po 6:00/km. Różnica między sąsiednimi celami to 43 s na kilometrze, ale przy 4:30 odcinki biegu wychodzą już poza zakres tempowy, a tu jeszcze się w nim mieszczą.
Pięć godzin od środka
- Godzina 1, do 8,4 km. Wszystko jest łatwe. Największy błąd to rezygnacja z marszu, bo „przecież nie jest potrzebny”.
- Godzina 2, do 16,9 km. Jest nudno. Właśnie teraz jedz i pij, zanim poczujesz taką potrzebę.
- Godzina 3, do 25,3 km. Kończy się teren znany z długich biegów. Dalej nogi pracują dłużej niż na treningu.
- Godzina 4, do 33,8 km. Punkt załamania. W dużych zbiorach danych ściana zaczyna się średnio ok. 29,5 km i tu planowy marsz zamienia się w marsz z konieczności.
- Godzina 5, ostatnie 8,4 km. Tempo rzadko wraca do 7:07. Skróć krok, trzymaj rytm i nie wyliczaj straty.
Jedzenie na trasie: nie kopiuj 90 g na godzinę
Stanowisko ACSM dla wysiłku ponad 2,5–3 godziny mówi o dawce do 90 g węglowodanów na godzinę. To górna granica. Przegląd badań z 2014 roku mówi wprost, że osoba biegnąca maraton w ok. 5 godzin prawdopodobnie nie potrzebuje 90 g, bo taka ilość zbliża się do całkowitego zużycia węglowodanów przy tej intensywności, a może je nawet przekraczać.
Dla Ciebie ok. 60 g na godzinę to raczej sufit. Nawet to oznacza 300 g w ciągu startu, czyli 10–15 żeli, dlatego łącz żele z tym, co jest na punktach, i z izotonikiem. Stałe jedzenie zwykle wchodzi przy 7:07/km łatwiej niż przy szybkim biegu, ale sprawdź to na treningu.
Poznaj też trasę. W Warszawie w 2026 roku było 15 punktów, woda na każdym, a izotonik i banany od 10. km na przemian. Sprawdź w regulaminie, czy można zostawić własne odżywki. Zwykle żele niesiesz przy sobie. Pierwszą porcję weź po ok. 30–45 minutach. Trzydziesty kilometr mijasz po ok. 3:33, a to za późno na pierwsze paliwo.
Picie: groźniejszy jest nadmiar niż niedobór

Na mecie Maratonu Bostońskiego w 2002 roku zbadano krew 488 osób. Hiponatremię, czyli za niskie stężenie sodu we krwi, miało 13% (62 osoby), a krytyczną 0,6%. Do silnych czynników ryzyka należały czas powyżej 4:00 (iloraz szans 7,4 wobec osób poniżej 3:30) i przyrost masy ciała podczas biegu (4,2). Rodzaj napoju nie miał znaczenia, więc izotonik przed tym nie chroni. Masz dużo czasu i dużo punktów, więc łatwo pić na zapas.
Pij, gdy chce Ci się pić. Nie zatrzymuj się na każdym punkcie dla zasady. Zważ się przed długim biegiem i po nim: wyższa waga po biegu oznacza, że pijesz za dużo. Dezorientacja, silny ból głowy lub wymioty po biegu to powód, by zgłosić się do medyków.
Piąta godzina jest najcieplejsza
Maraton Warszawski startował w 2026 roku o 9:00, więc z czasem 5:00 kończysz po południu, gdy szybsze osoby dawno są po biegu. Analiza 1,8 mln wyników z 60 edycji sześciu dużych maratonów pokazała, że najszybciej biega się przy ok. 4–10°C, a odsetek rezygnacji rośnie z temperaturą. W Chicago w 2007 roku przy 25°C wyniósł 30,74%. Przy upalnej prognozie odpuść cel czasowy i biegnij według odczuć.
Druga skrajność to deszcz przy kilku stopniach. Przy 7:07/km i marszu wytwarzasz mało ciepła, a mokra koszulka odbiera je przez pięć godzin. Do strefy startowej weź cienką warstwę, którą zdejmiesz, gdy się rozgrzejesz, a suche ubranie zostaw w depozycie.
Próba generalna: 3 godziny i jeden dzień później
Na 3–4 tygodnie przed startem sprawdź w jednym długim biegu trzy rzeczy: rytm marszu, jedzenie i nogi następnego dnia. Dobry sygnał to sytuacja, gdy po 3–3,5 godziny ruchu jesz bez mdłości, a kolejnego dnia chodzisz po schodach bez bólu ścięgien. Trudny powrót do siebie nie skreśla startu, ale każe zmienić cel z 5:00 na ukończenie.
Gdzie w stawce jest 5 godzin
Najlepiej opisany duży maraton to Berlin: w latach 1999–2025 średni czas netto wyniósł 4:02:22 u mężczyzn i 4:28:36 u kobiet. Z czasem 5:00 jesteś więc za średnią szybkiego, płaskiego biegu, ale z dużym zapasem do limitów polskich maratonów: 6:30 w Warszawie i 6:00 w Poznaniu (2026). W Bostonie, gdzie większość osób startuje dzięki kwalifikacji czasowej, powyżej 4:30 kończyło 17,2% stawki.
To opis składu stawki, a nie ocena. W biegu z wieloma debiutantami, na trasie z podbiegami albo w cieple 5 godzin wypada znacznie bliżej środka.
Najczęstsze pytania
Czy 5 godzin to dobry czas na pierwszy maraton?
Tak, to rozsądny cel debiutu. W szybkim Berlinie to wynik za średnią (ok. 4:02 u mężczyzn i 4:29 u kobiet), ale co najmniej godzinę przed limitem czasu dużych polskich maratonów. Najważniejsze, żeby druga połowa nie rozpadła się po 30. km.
Czy wystarczy półmaraton w 2:24, żeby pobiec maraton w 5:00?
Raczej nie. Wzór Riegela daje taką zależność, ale przy tych czasach bywa za optymistyczny, bo wolniejsi biegacze zwalniają w końcówce mocniej, niż zakłada wzór. Bezpieczniej mieć półmaraton ok. 2:15–2:20 i regularne długie biegi.
Czy 5 godzin to limit na maratonie?
Nie, ale sprawdź limit swojego biegu. Stan na listopad 2026: w 48. Maratonie Warszawskim było to 6:30 od strzału startera, z limitami pośrednimi 3:15 na półmetku, 4:45 na 30. km, 5:30 na 35. km i 6:15 na 40. km. W Poznań Maratonie 2026 limit to 6 godzin. Przy 5:00 netto masz zapas, ale przy załamaniu w końcówce może on szybko stopnieć.
Czy zegarek wystarczy, czy potrzebny jest zając?
Zegarek wystarczy, a zając, czyli pacemaker, pomaga, jeśli biegnie równo. W Warszawie w 2026 roku organizator przewidział pacemakerów na 5:00 i 5:30. Przy starcie falami linię startu możesz przekroczyć wiele minut po pierwszej fali, więc licz czas netto na swoim zegarku.


