Spis treści
Tempo i międzyczasy
| Tempo | 4:16/km |
|---|---|
| 5 km | 21:20 |
| 10 km | 42:40 |
| 15 km | 1:03:59 |
| Meta | 1:30:00 |
Twoje zakresy z testu Coopera
Ten cel odpowiada szacunkowo wynikowi ok. 3150 m w teście Coopera, czyli w 12 minutach biegu na maksymalny dystans. Jeśli dziś biegasz wolniej, ustaw swój wynik, a zakresy dopasują się do obecnej formy.
Wynik to szacunek, a nie obietnica czasu. Dokładne zakresy ustala trener po teście w aplikacji.
Czasy odcinków w każdym zakresie
Środek zakresu przy szacowanym wyniku Coopera. Pomaga sprawdzić tempo na zegarku albo bieżni.
| Zakres | 400 m | 1 km |
|---|---|---|
| Spokojny | 2:16 | 5:41 |
| Tlenowy | 2:00 | 5:01 |
| Tempowy | 1:49 | 4:32 |
| Progowy | 1:40 | 4:11 |
| VO2max | 1:32 | 3:51 |
To samo tempo co maraton w 3 h, inne wymagania
Maraton w 3 godziny opiera się na zapasach paliwa, ekonomii biegu i odporności nóg po 30. km. Półmaraton w 1:30 zależy od tego, jak długo utrzymasz wysiłek blisko progu. Paliwo schodzi tu na drugi plan, a główną barierą jest narastające zmęczenie.
| Co się różni | Półmaraton 1:30 | Maraton 3:00 |
|---|---|---|
| Wymagana forma ze wzoru Riegela | test Coopera ok. 3150 m | test Coopera ok. 3280 m |
| Główne ograniczenie | próg i tolerancja wysiłku | objętość, paliwo, nogi po 30 km |
| Żywienie w trakcie | pomocne, niekonieczne | konieczne |
| Co się stanie, gdy ruszysz za szybko | strata minut w końcówce | ryzyko braku paliwa po 30 km |
Dla półmaratonu w 1:30 wzór Riegela, który znajdziesz w kalkulatorze tempa, podaje maraton w ok. 3:07:39. Do 3:00 potrzeba półmaratonu ok. 1:26:20. Masz 1:30 i myślisz o maratonie w 3 godziny? Według wzoru brakuje Ci jeszcze ok. 8 minut, więc najpierw zejdź w okolice 1:26.
Ile biegać: pięć dni w tygodniu

W badaniu 134 mężczyzn z 2023 roku grupa 73–92 minuty, ze średnim czasem 1:24:30, biegała średnio 67,9 km tygodniowo, z rozrzutem ±25,6 km. Wyróżniała się liczbą dni: 5,4 wobec 4,4 w dwóch kolejnych grupach. Dopiero tu widać przeskok w częstotliwości. Tempo 4:16/km wymaga częstego kontaktu z szybkim bieganiem i dobrej regeneracji między jednostkami.
Zakres 55–75 km, punkt odniesienia dla 1:40, tu przestaje być sufitem. Przy 1:30 jego górna część to raczej początek: punkt odniesienia to 65–90 km w 5–6 biegach. Rdzeń tygodnia to dłuższa praca progowa i odcinki w tempie startowym, bo trudno znieść 4:16/km przez 90 minut, jeśli rzadko przebiegasz w nim więcej niż kilka kilometrów naraz. Długi bieg nie musi przekraczać 20–24 km, bo to nie on ogranicza ten wynik. Fazy bloku i tapering opisujemy na głównej stronie o półmaratonie.
Przy tym celu tempo startowe to już praca progowa. Przy wyniku ok. 3150 m w teście Coopera zakres progowy to ok. 4:03–4:20/km, więc odcinek po 4:16/km nie jest lekkim dodatkiem do jednostki przy progu, tylko tym samym bodźcem. Licz je razem, gdy oceniasz, ile mocnej pracy ma tydzień.
Taki tydzień nie wybacza nietrafionych obciążeń. Trener IMI widzi Twoją ocenę wysiłku po mocnych jednostkach, komentuje je i co tydzień aktualizuje plan.
Jak 4:16/km wygląda od środka
W tabeli zakresów nad tekstem 4:16/km leży w zakresie progowym, blisko jego wolniejszego końca. Przez pierwsze 7–8 km, czyli ok. 32 minuty, czujesz mocny, ale równy rytm. Między 8. a 15. km oddech się skraca, a myśli zawężają do kolejnego kilometra. Punkt załamania to zwykle 15.–18. km. Piętnasty kilometr mijasz po 1:04, a dalsza praca przy progu zaczyna kosztować technikę. Krok się skraca, tempo spada o 5–8 s/km i przez kilka kilometrów tego nie zauważasz.
Na treningu szukaj tego momentu celowo. Ostatnie kilometry pracy w tempie startowym biegnij z uwagą na długość kroku i pracę rąk, bo na trasie to one zdradzają spadek pierwsze.
Dlaczego sam VO2max nie wystarcza
Mężczyźni z grupy 73–92 minuty mieli w laboratorium średnio VO2max (maksymalny pobór tlenu) 54,5, przy rozrzucie ±7,5 punktu. Osoba z dobrą ekonomią pokona ten sam dystans przy mniejszym zużyciu tlenu, dlatego wzory przeliczające wynik na VO2max są przy tym tempie tylko orientacyjne.
Na tym poziomie sam VO2max mało mówi. W badaniu maratończyków amatorów z 2017 roku prędkość na pierwszym progu mleczanowym wiązała się z wynikiem silniej (korelacja 0,79) niż VO2max (0,54).
Kto łamie 1:30
Niewiele osób. Oficjalnej statystyki obejmującej wszystkie półmaratony nie ma, ale skalę pokazuje recenzowane badanie półmaratonu w Wiedniu. Wśród 133 268 osób na mecie w latach 2006–2018 najszybsza ćwiartka mężczyzn miała średnio ok. 1:37, a najszybsza ćwiartka kobiet ok. 1:51 (nasze przeliczenie z podanych prędkości). Czas 1:30 to ok. 7 minut lepiej niż średnia najszybszej ćwiartki mężczyzn i ponad 20 minut lepiej niż kobiet.
Wiek waży mniej, niż się wydaje. Badanie ponad 300 000 biegaczy maratonu i półmaratonu nie wykazało prawie żadnej różnicy średnich czasów między 20. a 49. rokiem życia, a od 50. do 69. roku spadek o 2,6–4,4% na dekadę.
Równe tempo i magnes 1:30
Na tym poziomie najmniej osób się rozsypuje. W danych z Wiednia najszybsza ćwiartka mężczyzn przebiegła pierwsze 5 km po 4:28/km, a odcinek 15.–20. km po 4:41/km, o mniej niż 5% wolniej. W najwolniejszej ćwiartce spadek wyniósł 13%.
Równe tempo to 42:40 na 10. km i 1:03:59 na 15. km. Skoro tempo spada tu tak mało, wystarczy mały zapas: 20–40 sekund na 10. km, wypracowane formą, a nie szybkim pierwszym kilometrem.
Okrągłe granice przyciągają na każdym poziomie. Recenzowana analiza blisko 9,8 mln czasów z maratonów pokazała zagęszczenie tuż przed nimi, a 1:30 to półmaratoński odpowiednik maratonu w 3 godziny. Dane z Wiednia dodają jednak ostrzeżenie: najszybsza ćwiartka była jedyną grupą, która średnio nie przyspieszyła na finiszu. Ostatni kilometr może uratować wynik, który na 20. km jest na styku, ale nie odrobi 20 sekund straty.
Dyscyplina na pierwszych 2 km

Z deklarowanym czasem poniżej 1:30 ruszasz zwykle z jednej z pierwszych stref, w gęstej, szybkiej grupie, a pierwszy kilometr bywa zbyt szybki przez adrenalinę. Do 4:16/km nie wchodzisz z zimnych mięśni, więc spokojna rozgrzewka jest częścią startu.
Przy silnym wietrze nie broń 4:16/km za wszelką cenę. Przejdź na 4:22/km, czyli 1:32, i schowaj się w grupie. Zapas na 10. km i tak zniknie, a 1:32 w złą pogodę mówi o formie więcej niż 1:33 po rozpadzie na 17. km.
Żywienie, gdy start trwa 90 minut
Półtorej godziny wypada między dwoma zaleceniami. Przegląd badań z 2014 roku uznaje węglowodany w trakcie biegu za konieczne od ok. 2 godzin, a przy wysiłku rzędu godziny wskazuje mniejsze dawki, aż do samego płukania ust. ACSM dla 45–75 minut mówi o małych ilościach, a dla 1–2,5 godziny o 30–60 g na godzinę. Start w 1:30 wypada na początku tego drugiego zakresu.
W trakcie biegu punktem odniesienia jest 30–40 g, czyli jeden lub dwa żele. W przeliczeniu na godzinę to mniej niż dolna granica ACSM, ale przy 4:16/km zwykle tyle da się wygodnie przyjąć. Ważniejszy jest posiłek przed startem.
Świeży wynik zamiast życiówki sprzed lat
Cel ma sens przy 10 km w ok. 40:47 i 5 km w ok. 19:34 (wzór Riegela), i to z ostatnich dwóch miesięcy. Bez wyniku w okolicy 41 minut na 10 km zwykle szybciej zyskasz, pracując nad 10 km w 40 minut. Na treningu sprawdzisz to tak: 12–15 km pracy po 4:16/km ma mieścić się w jednej jednostce, z krótkimi przerwami.
Najczęstsze pytania
Czy półmaraton w 1:30 da się pobiec bez talentu?
Tego wyniki nie rozstrzygają, bo nie mówią o predyspozycjach. W półmaratonie w Wiedniu najszybsza ćwiartka mężczyzn miała średnio ok. 1:37, więc 1:30 jest lepsze nawet od średniej tej grupy. Dla większości to wiele lat, regularne 5 treningów tygodniowo i praca progowa. Obiecać tego nikt nie może.
Czy 1:30 w półmaratonie to dobry wynik dla kobiety?
Tak, bardzo dobry. W półmaratonie w Wiedniu w latach 2006–2018 najszybsza ćwiartka kobiet miała średnio ok. 1:51, czyli ponad 20 minut więcej. Czas 1:30 to ścisła czołówka amatorek.
Czy z półmaratonem w 1:30 mogę celować w maraton w 3 godziny?
Jeszcze nie. Tempo jest to samo, ale na 3:00 potrzebujesz ok. 1:26:20 i dużo większej objętości.
Czy potrzebuję startu kontrolnego przed półmaratonem w 1:30?
Tak, przydaje się. Start na 10 km ok. 3–4 tygodnie przed półmaratonem pokaże, czy 4:16/km jest realne, i nie obciąży Cię tak jak drugi półmaraton. Przy biegu 14 marca 2027 to połowa lutego.
Ile dzieli 1:40 od 1:30?
28 s na kilometrze, ok. 11% prędkości. Do progu dochodzi piąty dzień biegania, a odcinki w tempie startowym wydłużają się. Punkt wyjścia opisujemy na stronie półmaraton w 1:40.


